Bobija i Sokolska planina

Opis akcije:
PSD „Poštar“ iz Novog Sada, organizovalo je 19, 20. i 21. septembra 2008. odlazak u Podrinje i Azbukovicu i planinarenje po Bobiji i Sokolskoj planini.
Vođa puta je bila Stojanka Vukov, a vodič Tomislav Maksimović iz PSD „Kopaonik“ iz Beograda. U 15:00 časova, 19. septembra, krenuli smo mini-busom ka Beogradu, gde su nas čekali Rada i Toma Maksimović i broj ove akcije zaokružili na 23.
Do sela Uzovnica, koje se nalazi uz Drinu, udaljenog desetak kilometara od Ljubovije, stigli smo preko Obrenovca, Šapca i Loznice i smestili se u domaćoj radinosti.

Subota, 20. septembar.
Jutro je osvanulo oblačno, a počela je  da sipi i jesenja kiša. Polazak smo pomerili za pola časa, jer su se neki planinari dvoumili da li da pođu na Bobiju.Veći deo se ipak opredelio za odlazak na planinu.
Uskim i krivudavim putem, vozili smo se gotovo 90 minuta, da bi u 9:00 časova stigli u selo Tornik (858m), koje se nalazi na jugo-istočnim padinama Bobije. Kiša je još intenzivnije padala, što nas je primoralo da obučemo kabanice, a spustila se i magla. Naš prvi cilj bio je izlazak na vidikovac Opaljene stene (1156m), ali magla nam je uskratila prelep prizor koji se ukazuje sa ovog vidikovca, kada je dobra vidljivost. Nastavljamo pešačenje do šumarske kuće, gde zatičemo veselo društvo i inženjera šumarstva Milojka Mićića, koga svi u Azbukovici znaju kao Peru sa Bobije. Bobija je doskora bila malo poznata planina, čak i samim Azbukovčanima, osim kao sinonim za bespuće. Milojko na Bobiju dolazi 1991. godine, uredio je šumarsku kuću, okolinu pretvorio u predivan, ukusno uređen park, prokrčio kilometre šumskih staza... Nas je prijatno iznenadio pozvavši nas u trpezariju da se ogrejemo i ponudivši čaj i rakiju kao okrepljenje.
Pešačenje nastavljamo usponom na Torničku Bobiju (1272m), najviši vrh Bobije. Simbol ovog lako pristupačnog vrha bila je nekada velika lovačka osmatračnica, izrađena od drveta, sa koje se pri dobroj vidljivosti vidi skoro cela severozapadna Srbija, Beograd i Šumadija. Odlazimo na još dva vidikovca, od ukupno deset uređenih na ovoj planini, ali magla nam i dalje onemogućava da uživamo u pejsažima. Sa Torničke Bobije spuštamo se do izvora Dobra voda, čija temperatrura tokom cele godine iznosi šest stepeni. Pored izvora nalazi se crkva brvnara sa izdvojenim zvonikom, posvećena knezu Lazaru, koju je, kao i osnovnu školu u selu Gornje Košlje, podigao četnički major Dragoslav Račić (1905-1945.). Ovu kružnu pešačku turu završili smo u 14:30 časova u selu Razbojište, gde nas je čekao mini-bus. Prepešačili smo oko 12km i savladili uspon od oko 450m.
Po programu je trebalo da budemo preveženi do Jelačke stene, koja se nalazi iznad kanjona reke Trešnjice, poznate i po staništu beloglavog supa, ali zbog kiše i magle, odustalo se od odlaska na ovaj vidikovac.

Nedelja, 21.septembar.
Situacija sa vremenom tog nedeljnog jutra bila je gotovo identična kao i juče. Dakle, oblačno, povremena sitna kiša i magla. U mini-busu je danas kompletna ekipa planinara i preko sela Gračanica stižemo u 9:00 časova do manastira Soko, posvećenog svetom ocu Nikolaju, žičkom. Po dolasku za episkopa Šabačko-valjevske eparhije, episkop Lavrentije otpočeo je gradnju manastira 1989. godine. Uz pomoć vojske 1993-94. godine urađen je put do budućeg manastira. Iste godine sagrađena je zvonara od drveta i otpočela gradnja crkve. Pored crkve koja je pokrivena šindrom, nalazi se konak sa trpezarijom, muzej, ribnjak, vodenica i spomenik episkopu Nikolaju Velimiroviču, rad skulptora Drinke Radovanović. Njegovu izradu je finansirao gospodin Branko Tupanjac, iz Čikaga.
Posle posete hramu i razgledanja muzeja, gde su izloženi dokumenti i fotografije iz života i rada vladike Nikolaja, arheološki predmeti i istorija Soko grada, krećemo uzbrdo ka Soko gradu. Pored puta kojim se ide do uzdignutog krsta, podignuto je deset kapela od kamena. U svakoj od njih ispisana je jedna Božja zapovest, a slikari su unutrašnjost kapele prigodno oslikali. Penjemo se ka ostacima tvrđave Soko grada, najomraženijeg turskog utvrđenja, koje je poslednje oslobođeno posle vekovne okupacije, 1862. godine za vreme vlasti kneza Mihajla Obrenovića.
Svetski putopisci Feliks Kanic i Arčibald Pejton opisuju Soko grad dok je još bio pod Turcima, kao najinteresantnije i najveličanstvenije strategijsko mesto u jugoistočnom delu Evrope. Sagrađen na teško prilaznom mestu, bio je neosvojiv. Svetske sile su primorale Carigrad da Soko grad preda Srbima, ali su ujedno zahtevale da bude razrušen. Srbi, posle velikog ropstva, jedva dočekaše da nestane ovog velikog mučilišta. Sa sačuvanih crteža, vidi se da je u okviru utvrđenja postojalo pet kula, četiri džamije, mehane, dućani i druge zgrade. Grad je danas skoro sav u ruševinama, zapušten i zarastao.
24. marta 2000. godine na najvišu kulu Soko grada (550m) postavljen je krst od čelika sa pozlatom, visok 13,5m i težak 2280kg. Kao sećanje na nevine žrtve stradale u bezumnoj agresiji 1999, krst je poklonila porodica Vrobel iz Nemačke.
Po programu, trebalo je da sledi uspon na Rožanj (972m), najviši vrh Sokolske planine, koji se nalazi nedaleko od Soko grada, ali je vodič odustao od izlaska na vrh.
Treba spomenuti da smo imali mogućnost da pečat Soko grada otisnemo u naše planinarske knjižice, koji je nekada bio jedna od tačaka Ustaničke transverzale. Pečat se nalazi kod ulaska u podgrađe tvrđave, kod izvora, gde obično neko od meštana prodaje sir i vino.
Akciju smo završili u 12:30 časova, prepešačivši 4km i savladali uspon od oko 200m.

Posle ručka, iz sela Uzovnica, krenuli smo u 14:00 časova, oprostivši se od naših ljubaznih domaćina. Maršruta je bila kao i u dolasku: Loznica, Šabac, Obrenovac; Beograd, gde nas napuštaju Rada i Toma Maksimović i Novi Sad, u koji stižemo u 19:00 časova.
Nadam se da će nas neki drugi put, vreme poslužiti i da ćemo videti sve one lokalitete navedene u programu akcije, jer su Bobija i Sokolska planina izuzetno interesantne i živopisne planine azbukovačkog kraja.

Tekst pripremio: Stevan Muškinja, PSD Železničar Novi Sad