Homoljske planine i Ravništarka
 

Opis akcije:
Subota, 25. septembar. U 6:00 krećemo iz Novog Sada; pre deset smo u Kučevu, gde nam se pridružuje vodič sa dva pomoćnika. Vozimo se dalje, prema pećini Ravništarka. Na periferiji gradića, sa desne strane, vidimo ogromnu stenu – “Jelena stenu”, na kojoj je postavljen veliki krst, koji je noću osvetljen. Stena je dobila ime po devojčici Jeleni, koja je čuvala jagnje koje je palo sa te stene, kao i sama Jelena, kada je pokušala da ga spase.

Pećina Ravništarka se nalazi na obodu sela Ravnište, na nadmorskoj visini 406m. Spada u red velikih pećina u Srbiji. Temperatura je uvek 8C. Glavni pećinski kanal je dugačak 501m, dok je ukupna dužina kanala u pećini 589m, a turistička staza iznosi 560m. Kroz pećinu protiče potok ponorac. Iako je od Ceremošnje deli samo par kilometara, Ravništarka je mnogo drugačija. Ceremošnju u osnovi čine tri velike kitnjaste dvorane, Ravništarka ima samo jednu – Crni dvorac. Za obe pećine je zajedničko veliko bogatstvo pećinskog nakita, i to zidnog i tavanskog.  Do pećina se stiže asfaltnim putem. Isti put je i za Ceremošnju, s tim što se na devetom kilometru od Kučeva, razdvajaju putevi. Do Ravništarke treba još 3km. Na platou iznad pećine izgrađen je Info centar 2007.god, od kada je pećina uređena za turiste. Centar u svom sastavu ima restoran i Suvenirnicu i Biletarnicu, u kojoj smo uz kupljene ulaznice, svi dobili po 3 foldera u boji: o Kučevu, Homolju i pećinama Homolja. Saznajemo da su blizini i Bigar pećina, Golubanjska pećina, vodopad Siga, kao i ostaci arheološkog nalazišta Arsin grad.

Još neki detalji o Ravništarki: u pećini ima ukupno devet celina.

1. Savin kanal, počinje od ulaza u pećinu i dugačak je 88m. Siromašan je pećinskim nakitom.

2. Omladinski kanal, dugačak 72,5 metra. Od pećinskog nakita, izdvajaju se Rudonja – masivna bigrena polulopta I Odžaklija – prostrani saliv, koji liči na otvoreno ognjište u starim kućama.

3. Labudovo jezero, dužine 126,5m. Dobila je ime po malom jezeru i figuri u njemu, koja liči na labuda. Tu su još i Vila Jezerkinja, Harfa i Đavo, kao i amblem pećine, Lepa Ravništarka – vanredno oblikovan sistem zidnih ukrasa, od belog, kristalnog  kalcita.

4. Beli dvorac je dugačak 37m. Dobio je ovo ime, jer neodoljivo podseća na građevine iz bajke. Posebno je lep Snežanin balkon, kao i Šarac kraljevića Marka.

5. Leopardov kanal je dugačak 16,5 m. Ima čudne šare na tavanici i zidovima, koje podsećaju na leopardovo krzno. Tu je i Devičanski kladenac, izvor koji je aktivan samo u vlažnom periodu (proleće).

6. Crni dvorac, dužine 43m, predstavlja klasičnu pećinsku dvoranu, prosečne širine oko 20m i visine 12m. Tu se nalazi “kompozicija” nazvana Ikonostas, prava čipka u kamenu, a ispred njega je figura Igumana.

7. Izvorski kanal je dugačak 72m. Pažnju privlači prirodni most, na kome je obris neobične figure, koja podseća na slona. Posle njega je grupa stalagmita, nazvana Glavonje.

8. Mali beli dvorac je slepi kanal, dužine 17m. Ima oblik male dvorane i karakteriše ga grupa stalagmita i stalagtita, nazvana Zbeg.

9. Poslednja celina Ravništarke naziva se Dušanove galerije. To je pećinski sistem koji se dodiruje sa glavnim pećinskim kanalom, prvih 15m. Zatim se razdvaja na dva kanala, od kojih se levim, dužine 40m, stiže do izlaza iz pećine. Ove galerije su prepune svojih stanovnika, šiš-miša. Videli smo ih po nekoliko desetina pojedinačno i u grupama, kako spavaju dubokim snom, viseći sa tavanice, neposredno iznad naših glava. Od drugih stanovnika, bio je tu negde i jedan mali daždevnjak.

Posle obilaska pećine, krećemo prema Štubeju, livadama i obrešcima. Dolazimo do šume u podnožju vrha. Prati nas sitna, dosadna kiša, ali nema vetra i ne smeta nam mnogo. Do vrha imamo još 200m visinske razlike. Probijamo se kroz paprat, čija visina negde premašuje našu. Kroz šumu, izbijamo do prvog releja. Sledećih 1000m je staza markirana i uskoro izbijamo na sam vrh Štubej (940m). Tu je još jedan relej, kao i ozidan stubić sa pločom, na kojoj su osnovni podaci o najvišem vrhu Homoljskih planina.

Ovde vetar pojačava, pa posle slikanja i presvlačenja, odmah krećemo dole, prema pećini Ceremošnja. Na vrhu, ništa od pogleda na druge vrhove. Inače, kada je lepo vreme, odavde se pruža nezaboravan pogled na planinske vrhove Istočne Srbije, ravno Pomoravlje, talasastu Šumadiju i obronke Južnih Karpata, u susednoj Rumuniji. Silazimo do donjeg releja, pa desno, opet kroz paprat i šumu, nizbrdo.

Pri kraju šumovitog dela, gde je šuma ređa, šipurci su crveni kao krv i mame planinare. Beremo ih, bez obzira na kišu. Izlazimo iz šume, posle nekog vremena ulazimo u drugu i posle spuštanja, stižemo do skrivenog ulaza u pećinu Ceremošnja. Zbog sudskog spora oko pećine, ne može se ući. Prolazimo pored samog ulaza, penjemo se uz betonsko stepenište do parkirališta i nekog objekta, koje nije u funkciji. Tu nas čeka naš autobus. Prešli smo za četiri ipo sata 12km, sa visinskom razlikom 533m. Petoro od nas je skratilo stazu sa Stefanom, oko 5km, sa visinskom razlikom 200m. Stefan ih je odveo do cilja pre uspona na vrh i posle toga se vratio na stazu, te nas sustigao nešto pre vrha.

Autobus naz vozi na tradicionalni homoljski ručak, u selo Plavčevo. Ulazimo u prizemlje velike kuće; čeka nas predjelo – kravlji I ovčiji sir, proja, kačamak, pečena paprika slatka I ljuta, kupus salata. Zatim pileća čorba, pa glavno jelo – seljačko meso, dinstano sa lukom i paprikom. Posle ručka, vino, pivo i sokovi, po umerenim cenama.

Na dugom stolu sve na prodaju: šumski med, rakija, sir, pasulj, kukuruzno brašno. Nešto pre 18:00  ulazimo u autobus i krećemo kući. Kiša lije i dalje (sada mnogo jače nego dok smo hodali). Malo smo umorni, malo pokisli, a dobro jeli i spavali smo skoro svi, osim vozača, naravno. Stigli smo u Novi Sad u 22:00. Ovog puta nismo imali putnike za dalje, pa smo mogli malo i da okasnimo. Kiša više ne pada.

Tekst pripremio: Milan Radanović Brzi
Fotografije: Magdalena Seleši